วันที่ 5 กันยายน 2569 เวลา 10.00 น. นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลงพื้นที่หนองมโนราห์ บ้านป่าสักหลวง ตำบลจันจว้าใต้ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย รับฟังปัญหาความเดือดร้อน ความต้องการ และโครงการด้านการเกษตรของประชาชนในพื้นที่ตำบลจันจว้าและตำบลจันจว้าใต้ เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาเกษตรกรอย่างเป็นระบบ โดยมี นายรุจติศักดิ์ รังษี รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย พร้อมหัวหน้าส่วนราชการ นายอำเภอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และประชาชนในพื้นที่ร่วมให้การต้อนรับและนำเสนอปัญหา

.

นายทนงศักดิ์ ทองแสน นายกเทศมนตรีตำบลจันจว้า กล่าวว่า พื้นที่ตำบลจันจว้าตั้งอยู่ในพื้นที่เมืองโบราณโยนก หรือเมืองหนองหล่ม มีพื้นที่ประมาณ 128 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 80,000 ไร่ ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ทั้งการทำไร่บนพื้นที่สูงและทำนาในพื้นที่ราบ โดยมีแม่น้ำจันและแม่น้ำคำเป็นแหล่งน้ำสำคัญ รวมถึงแหล่งน้ำสาธารณะขนาดใหญ่ ได้แก่ เวียงหนองหล่ม พื้นที่ประมาณ 20,000 ไร่ ซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำขนาดใหญ่ และหนองมโนราห์ พื้นที่ประมาณ 139 ไร่ 2 งาน ซึ่งใช้เป็นสวนสาธารณะ แหล่งเพาะพันธุ์ปลา แหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคและการเกษตร ตลอดจนเป็นพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ ระบบนิเวศ และความหลากหลายทางชีวภาพ

.

อย่างไรก็ตาม บางพื้นที่ของเวียงหนองหล่มประสบปัญหาตื้นเขินและมีวัชพืชปกคลุมจำนวนมาก ส่งผลให้แหล่งอาหารของควายลดลง ขณะที่ตำบลจันจว้าและตำบลจันจว้าใต้เป็นพื้นที่รับน้ำจากน้ำคำและน้ำจัน ทำให้ฤดูฝนเกิดปัญหาน้ำท่วมซ้ำซาก โดยข้อมูลช่วงปี 2567–2569 ตำบลจันจว้าได้รับผลกระทบ 4 หมู่บ้าน 317 ครัวเรือน ส่วนตำบลจันจว้าใต้ได้รับผลกระทบ 6 หมู่บ้าน 435 ครัวเรือน ขณะเดียวกันบางพื้นที่ยังต้องพึ่งพาน้ำฝนเป็นหลักในการทำการเกษตร

.

เทศบาลตำบลจันจว้าจึงเสนอขอรับการสนับสนุน 4 โครงการสำคัญด้านการบริหารจัดการน้ำ ประกอบด้วย

.

1. โครงการปรับปรุงฝายกล้วยคำ ซึ่งปัจจุบันมีสภาพชำรุดและตื้นเขิน ต้องการปรับปรุงเพื่อเพิ่มความสามารถในการกักเก็บและระบายน้ำ แม้ตัวฝายตั้งอยู่ในตำบลศรีค้ำ แต่มีพื้นที่ได้รับประโยชน์ครอบคลุมหลายตำบล ทั้งต.จันจว้า ต.จันจว้าใต้ ต.ป่าสักน้อย ต.ศรีดอนมูล อำเภอเชียงแสน ต.บ้านด้าย อำเภอแม่สาย จึงจำเป็นต้องบูรณาการความร่วมมือระหว่างหลายพื้นที่ โดยโครงการชลประทานเชียงรายระบุว่า ปัจจุบัน อบต.ศรีค้ำ อยู่ระหว่างการสำรวจ และโครงการชลประทานเชียงรายให้คำแนะนำด้านการออกแบบ เพื่อจัดทำโครงการเสนอขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากจังหวัดเชียงรายต่อไป

.

2. โครงการพัฒนาระบบส่งน้ำสายหลักในพื้นที่เกษตรตำบลจันจว้าและจันจว้าใต้ จากเดิมที่เป็นคลองส่งน้ำธรรมชาติจากฝายกล้วยคำและน้ำจัน ซึ่งเทศบาลได้ก่อสร้างเป็นคลองคอนกรีตแล้วบางส่วน และต้องการดำเนินการเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการส่งน้ำ ขณะที่โครงการชลประทานเชียงรายระบุว่า โครงการฝายหนองปึ๋งพร้อมระบบส่งน้ำอยู่ระหว่างศึกษาความเหมาะสมด้านวิศวกรรม ก่อนสำรวจภูมิประเทศ ออกแบบ และพิจารณาบรรจุเข้าแผนงานตามความเหมาะสม

.

3. โครงการขุดลอกและกำจัดวัชพืชบริเวณหนองวัดป่าหมากหน่อ หมู่ 4 ตำบลจันจว้า เพื่อฟื้นฟูประสิทธิภาพของแหล่งน้ำ โดยโครงการชลประทานเชียงรายอยู่ระหว่างลงพื้นที่ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อพิจารณาแนวทางดำเนินงานที่เหมาะสม

.

และ 4. โครงการระบบกระจายน้ำบ้านต้นยาง หมู่ 7 ตำบลจันจว้า ซึ่งเป็นพื้นที่นาที่ต้องอาศัยน้ำฝนเป็นหลัก จึงเสนอระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์จากหนองร้อยไร่ บ้านต้นยาง พร้อมระบบกระจายน้ำ คาดว่าจะมีพื้นที่ได้รับประโยชน์ประมาณ 500 ไร่ โดยสถานีพัฒนาที่ดินเชียงรายแจ้งว่าได้รับเรื่องจากเทศบาลตำบลจันจว้าแล้ว และอยู่ระหว่างรอกรมฯ เข้าสำรวจและออกแบบ

.

นอกจากนี้ นายพรมมา ซาวลี้แสน ประธานกลุ่มนาแปลงใหญ่บ้านสันหลวง ตำบลจันจว้าใต้ อำเภอแม่จัน ยังนำเสนอปัญหาของกลุ่มเกษตรกร 2 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ เครื่องจักรสำหรับกระบวนการผลิตข้าวที่กลุ่มได้รับการสนับสนุนยังไม่สามารถเดินเครื่องได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ เนื่องจากระบบไฟฟ้าไม่เพียงพอ และปัญหาที่ดินซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารเก็บสินค้าอยู่บนที่ดินเอกชน รวมทั้งภายในอาคารยังไม่มีระบบไฟฟ้าพร้อมใช้งาน

.

กลุ่มจึงเสนอแนวทางขยายระบบไฟฟ้าสำหรับรองรับการใช้งานเครื่องจักร โดยใช้งบประมาณจากการบริหารจัดการของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน พร้อมประสานการรังวัดและแยกโฉนดบริเวณที่ก่อสร้างอาคารเก็บสินค้า เพื่อนำไปดำเนินการขึ้นทะเบียนกับสำนักงานธนารักษ์พื้นที่เชียงรายต่อไป

.

สำนักงานเกษตรจังหวัดเชียงราย ระบุว่า กลุ่มวิสาหกิจชุมชนนาแปลงใหญ่บ้านสันหลวงเป็นกลุ่มที่มีการผลิตและแปรรูปสินค้าข้าวจริง และได้รับการสนับสนุนเครื่องจักรเพื่อพัฒนาคุณภาพข้าวสารและเพิ่มมูลค่าผลผลิต แต่จากการติดตามพบว่ากำลังไฟฟ้าสำหรับกระบวนการผลิตยังไม่เพียงพอ ส่งผลให้การแปรรูปข้าวประสบข้อจำกัด หากสามารถแก้ไขปัญหาระบบไฟฟ้าได้ จะช่วยให้กลุ่มใช้ประโยชน์จากเครื่องจักรได้เต็มประสิทธิภาพ เพิ่มศักยภาพการผลิตและสร้างรายได้ให้แก่สมาชิก

.

ด้านศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวเชียงราย ระบุว่า ข้อจำกัดด้านระบบไฟฟ้าและที่ดินส่งผลโดยตรงต่อความพร้อมในการใช้ประโยชน์จากเครื่องจักรและอาคารที่ได้รับการสนับสนุน จึงควรเร่งแก้ไขให้เหมาะสมต่อการใช้งาน โดยศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวเชียงรายพร้อมสนับสนุนองค์ความรู้และคำแนะนำด้านการผลิตและจัดการเมล็ดพันธุ์ข้าว การใช้เครื่องจักรให้เหมาะสมกับกระบวนการผลิต ตลอดจนการควบคุมคุณภาพ เพื่อให้ทรัพย์สินที่ภาครัฐสนับสนุนสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ และยกระดับการผลิตของกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่อย่างยั่งยืน

.

นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า จากที่รับฟังปัญหาที่เสนอมา ทั้งการปรับปรุงฝาย การพัฒนาระบบส่งน้ำ การขุดลอกกำจัดวัชพืชหนองน้ำ ตนได้หมายให้กรมชลประทาน และกรมพัฒนาที่ดิน เร่งสำรวจออกแบบและติดตามการดำเนินงานเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยเร็ว นอกจากนี้ทางรัฐบาลได้มีนโยบายทำประกันภัยพิบัติให้พี่น้องประชาชน ประมาณ 30 ล้านครัวเรือนทั่วประเทศ เพื่อให้ความช่วยเหลือเป็นไปอย่างรวดเร็ว